1.1.2. Podjęcie prac legislacyjnych

Zasadą jest, że projekt ustawy jest opracowywany na podstawie przyjętych wcześniej przez Radę Ministrów założeń projektu ustawy. Zatem występująca konieczność opracowania projektu ustawy każ- dorazowo determinuje obowiązek uprzedniego opracowania projektu założeń tej ustawy. Od powyższej zasady przepisy Regulaminu pracy Rady Ministrów przewidują jednak odstępstwa, które zostały wprost wskazane w § 5 ust. 2.

Wyjątki:
Opracowanie projektu ustawy może nastąpić bez uprzedniego przyjęcia założeń tego projektu, jeżeli wynika to z:
  1. wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów albo
  2. decyzji:
    • Rady Ministrów lub
    • Prezesa Rady Ministrów

Konieczność opracowania projektu założeń projektu ustawy może wynikać z:

  1. wdrożenia lub wykonania prawa Unii Europejskiej.
    Opracowując taki projekt założeń należy mieć na uwadze termin wyznaczony przez przepisy unijne, np. przepisy dyrektywy określają wprost w jakim terminie powinno nastąpić wydanie aktu normatywnego, którego zadaniem jest implementacja dyrektywy. Tym samym podmiot opracowujący tego typu akt powinien stworzyć taki kalendarz prac legislacyjnych nad projektem zało- żeń, który zapewniałby dotrzymanie terminu określonego w przepisach unijnych. Określając kalendarz prac legislacyjnych należy mieć na uwadze rządowy etap prac legislacyjnych zarówno nad projektem założeń, jak i nad późniejszym projektem ustawy, etap parlamentarny, a także czas konieczny na podpisanie ustawy przez Prezydenta oraz jej ogłoszenie w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Szczegółowe informacje dotyczące transpozycji prawa unijnego można znaleźć w powszechnie dostępnym elektronicznym systemie transpozycji prawa europejskiego na stronie www.estep.pl,
  2. realizacji orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego.
    Opracowując projekt wykonujący wyrok Trybunału należy mieć na uwadze przede wszystkim dwie okoliczności. Po pierwsze, czy wskutek wyroku powstanie luka w prawie, która uzasadnia pilne podjęcie prac legislacyjnych. Po drugie, czy wydając orzeczenie Trybunał nie orzekł o odroczeniu utraty mocy obowią- zującej przepisu uznanego za niekonstytucyjny. Zgodnie z obowiązującymi przepisami orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego 22 23 RZĄDOWY PROCES LEGISLACYJNY PROJEkt ZAłOżEń PROJEktu uStAWY wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, który jednak nie może przekroczyć osiemnastu miesięcy, gdy chodzi o ustawę. Tym samym prace legislacyjne podjęte w celu wykonania wyroku powinny mieścić się w terminie odroczenia utraty mocy niekonstytucyjnego przepisu. Informację o wyrokach Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzających niezgodność przepisu z Konstytucją, uwzględniającą stan ich wykonania, można znaleźć w Biuletynie Informacji Publicznej Rzą- dowego Centrum Legislacji w zakładce Publiczny Portal Informacji o Prawie (PPIoP), na stronie http://ppiop.rcl.gov.pl,
  3. przyjętych strategii lub programów
    Przykładowo można wskazać, że w Programie Lepsze Regulacje 2015, przyjętym uchwałą nr 13/2013 Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 2013 r. w sprawie przyjęcia programu rozwoju pod nazwą Lepsze Regulacje 2013, przewidziano opracowanie projektu ustawy o standaryzacji niektórych wzorów pism w procedurach administracyjnych, podobnie jak w Strategii Rozwoju Kraju 2020, przyjętej uchwałą nr 157/2012 Rady Ministrów w dniu 25 września 2012 r. w sprawie przyjęcia strategii rozwoju pod nazwą Strategia Rozwoju Kraju 2020, w której przewidziano ustawowe zdefiniowanie inicjatywy lokalnej,
  4. dokonanych analiz i oceny stanu prawnego lub sytuacji społeczno-gospodarczej, których wynik uzasadnia podjęcie odpowiednich działań legislacyjnych
    W omawianym przypadku podstawę do rozpoczęcia prac legislacyjnych mogą stanowić wyniki przeprowadzonych prekonsultacji. Organ zobowiązany do opracowania projektu założeń projektu ustawy może bowiem podjąć decyzję o przeprowadzeniu prekonsultacji, polegających na wstępnym skonsultowaniu problemów lub zagadnień z określonych dziedzin, będących przedmiotem planowanego projektu założeń projektu ustawy. Prekonsultacje należy przeprowadzić przed skierowaniem wniosku o wpis projektu założeń do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów. Natomiast wyniki przeprowadzonych prekonsultacji należy przedstawić w teście regulacyjnym,
  5. innych przyczyn uzasadniających podjęcie prac legislacyjnych
    Jako przykład można wskazać exposé Prezesa Rady Ministrów, wskutek którego opracowany został przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej projekt założeń projektu ustawy o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw, przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 9 lipca 2013 r.